حذف زبان مادری،- علی صبوری

حذف زبان مادری، حذف هویت انسان است

علی صبوری

زبان  بخش مهم و ارزشمند ِ هویت شخصی ، اجتماعی و فرهنگی انسان ا‌ست  و انسان  از هرنژاد، رنگ و قومی که باشد و یا با هر چند زبان که سخن بگوید، زبان  مادری برای او‌، در درجه اول اهمیت قرار دارد

حذف زبان مادری از جامعه بی تردید حذف هویت انسان و تهاجمی ست به آزاد ی اندیشه و بیان

انسان ها  در طول تاربخ در حفظ ، حرا ست و ماندگاری زبان خویش همواره پا ی فشرده ودر این راه ازهیچ کوششی دریغ نورزیده اند بی شک راز بقا ی هر قومی در درجه نخست ریشه در زبان آن قوم دارد

در سرزمین ما با تنوع  فرهنگ ها ، زبان ها و قومیت ها ، زبان مادری هیچگاه از دست اندازی ها  در امان نبوده است.  گویش وران ، حامیان ودلسوزان آن همواره  تحت پیگرد و عقوبت قرار گرفته اند.

تفاوت زبان ها نه موجب  از هم گسیختگی جامعه ، بلکه نماد وفاق  و همبستگی انسان هاست و این صاحبان قدرت و اندیشه های واپسگرای ضد آزادی و همگرایی هستند که از تفاوت زبان ها اختلافات قومی  ساخته و  نفرت پراکنی می کنند.

اختیار و آزادی در استفاده از ظرفیت های زبان از جمله زبان مادری ، بر همدلی و همبستگی گروه های مختلف یک سرزمین می افزاید وآنهارا در رشد و اعتلای فرهنگ جامعه یاری می رساند،

حفظ ، حراست ، حمایت و ماندگاری زبان اقوام ، رنگارنگی و غنای فرهنگ عمومی جامعه را بیشتر می کند و مجموعه ای زیبا و انسانی را می سازد که جلوه ای با شکوه از برابری مردم در استفاده از حق بهره مندی اززبان به ویژه زبان مادری است

گذشته از این  افراد با زبان مادری بهتر و روشن تر می توانند به بیان احساس ، عواطف و افکار خود بپردازند و از حق آزادی بیان خود به خوبی بهره شوند

آزادی بیان جز این نیست که انسان ها بتوانند احساس ، تفکر ، هنرو اعتراض خود را در هر قالب و ظرفیتی که می خواهندابراز کنند از جمله در قالب زبان و به ویژه زبان مادری ، “آزادی زبان بخشی مهمی از آزادی اندیشه و بیان است “*

نداشتن حق تحصیل به زبان مادری، نداشتن الفبا ی جداگانه ،برای خواندن و نوشتن و حذف زبان اقوام ازمراکز آموزشی به بهانه ی واهی ی تجزیه طلبی  مصداق  دست اندازی ها و نقص بی چون  وچرای آزادی اندیشه و بیان است.

تحمیل زبان رسمی بر زبان مادری  ، هنر و فرهنگ  اقوام را از اندیشه و تعالی تهی کرده  و به حاشیه می راند

 اندیشه و بیان دو روی یک مقوله اند و تاثیر و تاثر آن دو،

انکار ناپذیر و زبان در این میان نقش اساسی را به دوش می کشد.

تسلط و سیطره ی زبان رسمی بر زبان اقوام آرام،آرام در ذهن ها ریشه می دواند و سر انجام کل جامعه را در گیر می کند. و ذهنیت هنرمند را از اندیشیدن به زبان مادری ناتوان و باز می دارد

اندیشیدن به زبان رسمی و سرودن و ارائه اثر به زبان مادری ، تخیل و اندیشه و در نهایت زبان مادری را به حاشیه می راند،ریشه‌ی آن را می سوزاند و از هنراقوام  جز پوسته و خاکستری بر جای نمی گذارد.

بزرگترین خطری که زبان مادری  را تهدید می کند ، در محاق فراموشی قرار داد اندیشیدن به زبان مادری در ذهنیت جامعه و هنرمند است و حاکمان سلطه از هیچ کوششی دراین باره کوتاهی نمی‌کنند و با حذف زبان اقوام و با سوزاندن اندیشه به زبان مادری جامعه را از پویایی و تعالی باز می‌دارند   .

آسیب شناسی شعر اقوام نشان  می دهد که بسیاری از شاعران زبان مادری  به زبان فارسی می اندیشند و به زبان  مادری شعر می نویسند

زیبایی آثار آنان نه در  زبان مادری  که در زبان رسمی بروز و تجلی می‌یابد  ، یعنی نویسنده اثر به فارسی  می‌اندیشند ،به فارسی تخیل را ورز می دهد و به زبان مادری  ترجمه و بیان می‌دارد.، آغاز فاجعه همینجا است که در زیر پوست هنر و فرهنگ اقوام  جریان دارد

وعوامل و دلایل آن را باید در واقعیت های بیرون جستجو کرد تحمیل زبان رسمی و  سرکوب زبان مادری، خالی شدن شعر اقوام را از ذات زندگی به  همراه خواهد داشت.

در خانه ، در کوچه در روابط اجتماعی زبان مادری را به گوشه ای نهادن و به زبان رسمی ارتباط گرفتن ، بی شک راه اندیشه به زبان مادری و راه بیان خلاقه را با انسداد همه جانبه روبرو می کند وتلاش هنرمند را برای خلق اثر ماندگار نا کام می سازد.

راز ماندگاری زبان مادری در آزادی ِ اندیشه و بیان نهفته است.

بادا که در پرتو خیزش اجتماعی زبان مادری به جایگاه واقعی خود دست یافته و اندیشه به زبان مادری در اذهان عمومی تسری یابد و هنرمند به زبان مادری بیاندیشد ، به زبان مادری بنویسد  و در جهت تعالی جامعه شاهد  آثار ماندگارباشیم

در پایان شعرهایی از جمعی از شاعران گیلان  به زبان گیلکی همراه با برگردان آن به زبان فارسی در پی می‌آید که به همت شاعر ارجمند گیلان مهرداد پیله‌ور تهیه و تنظیم شده است

*در تهیه این متن منابع ، آثار و نوشته های کانون نویسندگان ایران را ملاک کار قرار داده‌ام، علی صبوری