«درنگ»؛ مکثی در برابر فراموشی
در روزگاری که کلمات یا به بند کشیده میشوند یا به خدمت قدرت درمیآیند، نوشتن همچنان میتواند کنشی برای ایستادگی باشد؛ کنشی برای بهیادآوردن، برای پیوند زدن، و برای اعتراض به سکوتی که بر انسان معاصر تحمیل شده است. فصلنامهٔ «درنگ» در چنین افقی پا به عرصه گذاشته است: نه صرفاً بهعنوان یک نشریهٔ ادبی، بلکه بهمثابه فضایی مستقل برای مکث، اندیشیدن، بازگفتن رنجها و ثبت صداهایی که در هیاهوی سرکوب، تبعید، جنگ و بیعدالتی گم میشوند.
شمارهٔ بهار ۱۴۰۵ «درنگ» با محور بازتاب رنج مردم بیدفاع فراهم آمده است؛ رنج انسانهایی که قربانی کشتار، سرکوب، زندان، جنگ، فقر، تبعیض و بیعدالتی شدهاند. در این شماره، نگاه ما متوجه انسانهایی است که عزیزان خود را از دست دادهاند؛ خانوادههایی که با اندوه و مصیبت زیستهاند؛ چشمهایی که با ساچمههای جنگی نابینا شدهاند؛ دستهایی که قطع یا مجروح شده و توان زندگی عادی از صاحبانشان گرفته شده است.
در کنار این رنجها، وضعیت زندانیان سیاسی، عقیدتی و اجتماعی، بهویژه در روزگاری که خبر اعدامها و صدور حکمهای سنگین پیدرپی به گوش میرسد، جایگاهی ویژه و دردناک دارد. زندان، در چنین شرایطی، تنها مکانی برای حبس نیست؛ جایی است که جان انسانها در معرض حذف، شکنجه، فرسایش و خاموشی قرار میگیرد. «درنگ» این رنج را جداگانه و با حساسیتی مضاعف میبیند و بر ضرورت شنیدهشدن صدای زندانیان و خانوادههای آنان تأکید دارد.
«درنگ» نشریهای مستقل است. به هیچ سازمان، حزب یا گروه سیاسی وابسته نیست و آثار آن بر پایهٔ معیارهای ادبی، انسانی، اجتماعی و با تشخیص هیئت تحریریه انتخاب و منتشر میشوند. انتشار یک اثر در این فصلنامه، به معنای همصدایی کامل نویسنده با هیئت تحریریه، یا همصدایی کامل هیئت تحریریه با همهٔ دیدگاههای نویسنده نیست. معیار اصلی ما، ارزش ادبی، انسانی و اجتماعی اثر، و نسبت آن با آزادی بیان، کرامت انسان، رنج، مقاومت و تجربهٔ زیسته است.
موضع این فصلنامه، انسانی، اجتماعی، ادبی و آزادیخواهانه است. آنچه در این مجموعه گرد آمده، تلاشی است برای بازتاب رنج، مقاومت، امید و تجربهٔ زیستهٔ انسانهایی که صدایشان اغلب در فضای رسمی، ایدئولوژیک یا قدرتمدار نادیده گرفته میشود.
هیئت تحریریهٔ «درنگ» از نویسندگان، شاعران و کنشگران فرهنگیای شکل گرفته است که هر یک، بهگونهای، تجربهٔ تبعید، سرکوب، مهاجرت، ادبیات و ایستادگی را در زندگی و کار خود داشتهاند.
اعضای هیئت تحریریهٔ عبارتاند از:
فریبا صادق، شاعر، نویسنده، مترجم و سردبیر مجلهٔ «بانو در اروپا».
علی رادبودی، نویسندهٔ تبعیدی، عضو کانون نویسندگان ایران در تبعید و عضو انجمن قلم ایران در تبعید.
رضا باقری، نویسنده و شاعر تبعیدی، عضو کانون نویسندگان ایران در تبعید و عضو انجمن قلم ایران در تبعید.
منوچهر دوستی، شاعر تبعیدی، عضو کانون نویسندگان ایران در تبعید و عضو انجمن قلم ایران در تبعید.
در دهههای اخیر، بیرون از مرزهای ایران، تلاشهای گستردهای برای زنده نگهداشتن ادبیات و فرهنگ شکل گرفته است. نشریات اینترنتی، گاهنامهها و رسانههای مستقل بسیاری در فضای مجازی پدید آمدهاند که هر یک، به سهم خود، کوشیدهاند صدای خاموششدگان باشند. «درنگ» نیز خود را در امتداد همین جریان میبیند؛ جریانی که بر دوش نویسندگان، شاعران، مترجمان، روشنفکران و هنرمندان تبعیدی و آزادیخواه استوار شده است.
اما آنچه «درنگ» را به حرکت درمیآورد، تنها تکرار این مسیر نیست. این فصلنامه میکوشد فضایی باشد برای پیوند میان تبعیدیان پراکنده در جهان و انسانهای سرکوبشده درون مرزها؛ میان تجربهٔ زیسته و بیان ادبی؛ و میان زبانها و فرهنگهایی که اغلب در حاشیه نگاه داشته شدهاند.
ما باور داریم که ادبیات در یک زبان، یک مرکز و یک جغرافیا خلاصه نمیشود. از اینرو، توجه به زبانهای مادری و زبانهای بهحاشیهراندهشده، یکی از دغدغههای مهم «درنگ» است: کردی، ترکی، بلوچی، عربی، لری، گیلکی و دیگر زبانهایی که آثارشان کمتر مجال دیدهشدن یافتهاند.
همچنین، پیوند با نویسندگان و شاعران افغانستان برای این فصلنامه اهمیتی جدی دارد؛ زیرا آنان نیز، همچون بسیاری از نویسندگان و هنرمندان ایرانی، زیر سلطهٔ حکومتهای سرکوبگر، از حق بیان آزادانهٔ اندیشه، هنر و ادبیات محروم ماندهاند.
«درنگ» میخواهد مکثی باشد در برابر فراموشی؛ مکثی در برابر حذف، سانسور و خاموشی. این فصلنامه مدعی نمایندگی همهٔ صداها نیست و خود را نیز بینیاز از نقد، گفتوگو و تکامل نمیداند. «درنگ» تلاشی است برای گشودن فضایی مستقل، ادبی و انسانی؛ فضایی برای شنیدن، نوشتن، بهیادآوردن و ایستادن در کنار انسانهایی که رنج آنان نباید در تاریکی بماند.
هیئت تحریریهٔ درنگ
پاسخی بگذارید