پایگاه ادبی درنگ فرانکفورت، سایتی مستقل برای ادبیات، شعر، داستان، هنر و اندیشه است. مطالب را می‌توانید به فارسی، آلمانی و انگلیسی بخوانید.

,

جوانان دهخدا- قمرالملوک وزیری زاده

«قمرالملوک وزیری زاده» نخستین خوانندهٔ زن و نخستین زن بی‌حجاب شناخته شده در تاریخ ایران است، در زمانی که پرداختن به موسیقی حتی برای مردان به معنای دست شستن از آبرو بود و در روزگاری که مردم اهالی موسیقی را مطرب و لوطی محسوب میکردند «قمر الملوک وزیری» نه تنها در حضور جمع آواز خواند بلکه بی حجاب بر صحنه ظاهر شد.

این اتفاق تاریخی در سال ۱۳۰۳ در سالن گراند هتل در لاله زار تهران به وقوع پیوست و این زمانی بود که قمر تنها ۱۹ سال سن داشت، او پس از اجرای این مراسم به شهربانی احضار شده و مورد بازجویی قرار گرفت.

هرچند قمر تابوی خوانندگی زنان را شکست اما برای اجرای موسیقی همچنان با محدودیت ها و مشکلات زیادی روبرو بود، در سال ۱۳۱۳ قمرالملوک وزیری به همراه استادش «مرتضی نی‌داوود» برای اجرای کنسرت به کرمانشاه آمد اما مسئولان شهر از بیم اعتراض متعصبین از ارائه سالن به او امتناع کردند.

در آن زمان شاهزاده «اسداله میرزا شمسِ ملک آرا» از کرمانشاهان بود، او فردی روشنفکر و تحصیلکردهٔ اروپا اما سیاستمداری محافظه کار بود و از واکنش متعصبین نسبت به آواز خواندن یک زن آن هم بدون حجاب بیم داشت و از اینرو اجازه خواندن به قمر داده نشد، لازم به ذکر است که در این زمان هنوز فرمان کشف حجاب از سوی رضاشاه صادر نشده بود.

اما قمر آمده بود که بخواند؛ و به همین خاطر در بالکن هتلی که در آن اقامت داشت ایستاد و از همانجا برای مردم شروع به خواندن کرد.

این تنها اجرای قمر در کرمانشاه نبود، شاعر گرانمایه استاد «مسرور کرمانشاهی» چنین روایت می‌کند که قمر در آن سفر در «مدرسهٔ آلیانس کرمانشاه» که بعدها «مدرسهٔ اتحاد» نامیده شد به همراه استاد «نی‌داوود» شعری از سعدی را به این مضمون اجرا کرد:

«دوست می‌دارم من این نالیدن دلسوز را

تا به هر نوعی که باشد بگذرانم روز را»

مطلب فوق نشان می دهد علی رغم اینکه شرایط برای اجرای عمومی کنسرت قمرالملوک در کرمانشاه فراهم نشد به نظر می رسد او در محافل خصوصی شهر چندین اجرا داشته است که حداقل از دو تای آنها اطلاع داریم.

قمرالملوک وزیری قبل از اولین اجرای خود در گراند هتل عکس زیر را به یادگار از خود تهیه کرد چرا که احتمال می داد پس از آن توسط متعصبین به قتل خواهد رسید، او در هنگام اجرا همین لباس را بر تن داشت.


دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما در سایت منتشر نمی‌شود. لطفاً هر دیدگاه را حداکثر در ۹۰۰ واژه بنویسید. در صورت نیاز، فقط یک دیدگاه دیگر برای ادامهٔ متن ارسال کنید.

پاسخی بگذارید

بیشتر از پایگاه ادبی درنگ فرانکفورت کشف کنید

برای ادامه خواندن و دسترسی به آرشیو کامل، اکنون مشترک شوید.

ادامه مطلب