سوهیلا میهمی، شاعر ساکن شهر سنندج (کردستان شرقی)، متولد سال ۱۳۵۰ هجری خورشیدی است. شعر در جهان احساس و درون هر انسانی، بر پایه مطالعه و تجربههای فردی شکل میگیرد؛ از همین رو شعرهای من به زبان مادریام، یعنی زبان کردی، نوشته شدهاند.
نخستین مجموعه شعرم با عنوان «پرندهام صفحهای شطرنجی است» در سال ۱۳۹۸ منتشر شد و اشعارم در بیشتر روزنامهها و مجلات کردستان به چاپ رسیدهاند. همچنین شعرهایم به زبان اسپانیایی ترجمه شدهاند و در آنتولوژی شعر زنان کردستان که در شهر دیاربکر (آمِد) منتشر شده، حضور داشتهام. افزون بر این، اشعارم در آنتولوژی شعر زنان کرد در کرکوک نیز در قالب
سوهەیلا مێهەمی شاعیر دانیشتووی شاری سنە ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە دایک بووی ساڵی هەزار و سێسەد و پەنجای کۆچی هەتاوی شیعر لە جیهانی هەست و ناخی هەر کەسێکە بە پێ خوێندنەوە و ئەزموونی تاکەکەسییەوە ڕوو دەدا بۆیە شیعرەکانم بە زمانی دایکی کە زمانی کوردییە نووسراوە. یەکم کۆمەڵە شیعرم لە ژێر ناوی “باڵندەییم شاشەیەکی شەترەنجییە” لە ساڵی 1398 لە چاپ دراوە و شیعرم لە زۆربەی ڕۆژنامە و گۆڤارەکانی کوردستاندا بڵاو بووتەوە .شیعرم بە زمانی ئیسپانیولی وەرگێڕدراوەتەوە و لە ئانتوڵۆژیای شیعری ژنانی کوردستان لە شاری ئامەد بەشدار بووە و لە ئانتوڵۆژیای شیعری ژنانی کورد لە کەرکووک لە کتێبێکدا لە لایەن تیمیکی پسپۆڕ بە زمانی عەرەبی و ئینگلیسی بڵاو بووتەوە. لە ئێستادا چەند فایل شیعرم ئامادەی چاپە بەڵام فایلێک لە شیعرەکانم لە لایەن ئیدارەی ئیرشاد سانسۆر کراوە و ئیزنی چاپیان پێ نەداوە .
۱
“کفرێک لە باڵندە بوون”
وشەکان بە مڵاقی شەو
نووسابوون
تۆ بڵێ شەو و بێدەنگی!
تکایە ڕێز لە شارستانیەت بگرن
هەرای خەونەکانتان
مەتەکێننە نێو کۆڵان
کۆڵانە و هێشتا لە گوێیدا
هەناسەبڕکێ هەڵاتن
شەقامەو چاوەکانی فرمێسکڕێژ
دەمی هاوار لە حافزەی ڕۆژنامەکاندا
دەستاودەستییەتی
لە بۆشاییەک بە پراسووەوە
دەبێ چاو بێگێڕم
بمگرێتەوە
لە بەردەوامی ئاسفاڵت و زقەی خوێن
حافزەم پڕ دەبێ
لە خشانی نینووکم
بە قاوخی چاوەکان
کە کفرێک لە باڵندە بوون
بە لێواری نیشتمانەوە لێڵاییە
پاڵم پێوە دەنێ
تاڵ تاڵ تاڵانی تاڵە سپییەکانە
سەر
یا زمانێکی ئاوساو
لە پێوەدرانی هاوار! و
پێڵوێک کە دۆڕاوە
لە هەزاران درەختی بڕاو
لە ئوکسیژن کە بۆنی خوێن دەدا
فرمێسک جلی سووری لە بەر کردووە و
لە گەرووی زمانی دایکیمدا
بەشداری سەمای مەرگە
بێ سوودە ملافەی شەرم بۆ مەرگ
هەڵیداوەتە
چاوێکی کە چرا بوو
زارێک هێشتا لە “ئا”ی ئازادیدا
ئاماژەی لە پشت قژەکانی دایکییدا
سپی داباریوە
چۆپی ژنێک کەڵەکەی ڕەنجەکانی
دەسووڕێنێتەوە
بزیوی دەخاتە لینجاوی جیهان
دەستم دەدۆزمەوە و
بۆ خۆم دەگەڕم
شێعر دووکەڵێکە و
لە مەنفادا
۲
“ئیشکگێری تەیاییەکانم”
کارمامزێک لە گیانمدا
بەرەو ئاسۆی حەزێکم
ئاسۆیی دەمچڕێ…
ناهێڵن تاوێک ژن بم
تای تەنیاییم بڕژێنێمە
فێنکای بەرهەیوانی نیشتمان
داماڵینێک لە پیاو و دواندنی کچێکی دوور
دوور لە گیانتان
داتاشرێمە ئەو بەشەی
بە زەینەوە ناگاتە هەناسەبڕکێ ئێوارانێکم
ئەی کچی بێ جوغرافیای جەغزی بێ جریوە
جارێک بە درەنگانتەوە
دارێک دانیشە
داڕمانی چۆلەکەی نەگرتبێ
نیشان بەو نیشان
پاڵم هەڵدێڕێکە نیشتمان
نیشتمان لە تاریکیدا
دەسدرێژی دەکاتە هەناسە
تەنانەتێک لە ناوەخت دادڕژێتە
ڕێگا
ڕێگا مەجهوولێکە لە کەڵە سووچێکا
کوت و مت!
زۆر دەترسم
لەوێ بە جێمابێ دەنگ
دەنگم لە ژاوەژاوی نەریتێکا
ماتڵ
لە قامکی ئاماژەی باوکدا
کاڵ
دەنگم لەم شێعرەدا
درێژ دەکەمەوە
نەکا داخرانێکی مات بە پەنجێرەوە
یا لە بەرزترین تەلارەکانی شاردا
فڕێ بدەدرێتە نێو شەقام و
بەر شەقی نەخوێندنەوە
لە ماوە بەسەرچووییدا
ماتی ماتیکێکە
درێژەی دەخاتە تەنەکەوە
پیت بە پیتی دیرۆکێک
تەنراوی میتاڤۆرێکە
بیابانێک وێرانیم دانیشتبێت
دانیشن
پیاوێک لە پیاسەکانما بە جێماوە
لە خلیسکاوی پێی خۆزگەکانی
خەریکە!
منیش لە دیرۆکەکاندا
شەقڵ نەشکاوێکی پیرۆز مابم
شەپۆلی حەزەکانم نەدابێ لە دەریا
دایکم لە بەر شەوێکا دامکا
شیمانەی سوورێک بە چراکانی شارەوە
تا تاکەکەسییەک لە تاکسییەکدا
تەنگی پێ هەڵچنی بێ
پشتی ناوبڕێک و هەواڵەکان
ئازادی لە چوار گۆشەیەکی ڕۆژنامەیەکی زەرد
بە قەیرانی خوێندنەوە
لە پشتی پیاوێکا پیاوەتییی
گرێ دابێتە گریمانەکانی گەروومدا
گەرووم خوازەیەکە
بۆ چڕترین ترافیکەکانی درەنگییم
چڕینێک ڕا کەمە ناوەڕاستی بێ سنووریی
ئەگەر ئەو گورگەی لە مانگدا دەمڕوانێ
بارانێ
بە زەوینمدا نەزێ
گورگێک لە ڕادیکاڵی ڕازێکما خەوتووە
وەکوو ژنانی ئەم ناوە خەت خەتیترین خەونم
لە سەرینەکەمدا
دا
داد
دادەشارێم
تا لە کابووسیترین چاو نووقانێکا
پاڵم بخا
پڵەنگی بەتانییەکە
کە ئیشکگێری تەنیاییەکانمە
ترجمه به فارسی
سوهەیلا مێهەمی
سوهیلا میهمی، شاعر ساکن شهر سنندج (کردستان شرقی)، متولد سال ۱۳۵۰ هجری خورشیدی است. شعر در جهان احساس و درون هر انسانی، بر پایه مطالعه و تجربههای فردی شکل میگیرد؛ از همین رو شعرهای من به زبان مادریام، یعنی زبان کردی، نوشته شدهاند.
نخستین مجموعه شعرم با عنوان «پرندهام صفحهای شطرنجی است» در سال ۱۳۹۸ منتشر شد و اشعارم در بیشتر روزنامهها و مجلات کردستان به چاپ رسیدهاند. همچنین شعرهایم به زبان اسپانیایی ترجمه شدهاند و در آنتولوژی شعر زنان کردستان که در شهر دیاربکر (آمِد) منتشر شده، حضور داشتهام. افزون بر این، اشعارم در آنتولوژی شعر زنان کرد در کرکوک نیز در قالب کتابی به زبانهای عربی و انگلیسی، توسط گروهی از متخصصان، منتشر شده است.
در حال حاضر چند مجموعه از اشعارم آماده چاپ هستند، اما یکی از مجموعههایم از سوی اداره ارشاد مورد سانسور قرار گرفته و مجوز انتشار دریافت نکرده است.
1
«کفر پرنده بودن»
واژهها،
چسبیده به سق دهانِ شب
تو بگو شب و سکوت!
خواهشمندم
متمدن باشید!
ولولهی رؤیاهایتان را
به کوچه نریزید.
کوچه است
و
در گوشش هنوز
نفسهای بریدهی فرار
خیابان است
و
چشمهای گریان.
دهانِ فریاد،
در حافظهی روزنامهها
دستبهدست
میشود
از حفرهی پهلو
باید نگاه کنم
تا
مرا بکند
از تداوم آسفالت
از باتلاق خون!
حافظهام پُر میشود؛
از خراشیدن ناخنهایم
بر پلکِ چشمها که
کفریست پرنده بودن.
پرتگاه وطن
تاریکیست
پرتممیکند،
تلخ،
تلخِ تاراجِ تارهای سپید.
سر
یا زبانی ملتهب
از نیش فریاد
و
پلکی که
باخته،
از هزاران درختِ بریده.
در اکسیژنی که
بوی خون میدهد،
اشک،
پیراهنی سرخ پوشیده
و
از گلوی زبان مادریام
شریک رقص مرگ است.
بیهوده؛
پوششِ شرم را
برای مرگ،
کنار زده است.
چشمی که
چراغ بود؛
زبانی که
هنوز در «آ»ی آزادیست
اشارهای است
به سپیدی که
میبارد
پشت گیسوی مادرش!
زنی،
رنجِهای لبریزش را چوپی،
میچرخاند
لرزه میاندازد
بر لزجی جهان.
دستم را باز مییابم
و
دنبال خود
میگردم
شعر،
دودی است
درهیچ.
2
«نگهبان تنهاییهایم»
آهویی در جانم
به سوی افقِ رویاهایم،
افقی،
صدایم میزند…
نمیگذارند لحظهای زن باشم؛
تا
تبِ تنهاییام را
رها کنم
در خنکای ایوان وطن
برهنه شده از مرد
و
همدم با دختری دور.
دور از جانتان،
تراشیدن بخشی که
دور است از خیالتان
نفستنگیِ تنگ غروب.
ای دخترِ بیجغرافیایِ دایرهی بیسوسو!
یکبار
با دیرکردنها
زیر درختی بنشین که؛
فروپاشی گنجشکها را ندیده باشد.
نشان به آن نشان:
تکیهگاهم،
پرتگاهیست وطن
میبندد را تنفسم
بازی میکند
بسانِ بیگاهِ بودن!
راه،
راهِ مجهولی است در کُنج
خاموش و بیصدا.
خیلی میترسم؛
مبادا
صدایم
آنجا جا مانده باشد
صدایم،
در همهمهی سُنتها
منتظر،
در انگشتِ اشارهٔ پدر
رنگ باخته است.
صدایم را
در شعر
امتداد میدهم؛
مبادا قفلی بیصدا
در پنجره
یا از بلندترین برجهای شهر
به خیابان
پرتاب شده باشد
تیپا خوردهی نخواندن
و
انقضای تاریخ مصرف
در بهتِ ماتیکیست
و
دنبالهاش را در سطل زباله میریزد.
حرف به حرف،
اسطورهی پیچیدهی متافوری(استعاری) است
بیابان به ویرانیم نشسته
بنشینید،
مردی در قدمزدنهایم
جا مانده است؛
در لغزشِ پای آرزوهایش
مانده است!
و
من نیز
در تاریخ
دستنخوردهی مقدس ماندهام؛
موجِ رویاهایم
آغشته به دریا
نمیشود
مادرم
در شبی
مرا خواهد ریخت
احتمالا
در چراغهای قرمز شهر
تا
تنها فرد مانده در تاکسی
تنگ بگرداندش
بعد از خبرهای کوتاه،
آزادی
در چهارگوشهی روزنامهای زرد
به بحرانِ خواندهنشدن
گرفتار است.
در کمرِ مردی،
مردانگیاش
گره خورده باشد
به گریههای گلویم
در گلویم،
آرزویی است
برای فشردهترین ترافیکهای دیررسیدنها.
فریاد و فرار
در میانهی بیمرزی!
اگر آن گرگی که
در ماه،
خیره
به من مانده
بارانی نزاید در زمینم
گرگی هستم
خفته
در رادیکالِ راز
همچون زنانِ این وادی
خطخطیترین رؤیایم را،
بر بالشم
پهن
پهنا
پنهان میکنم
تا
در کابوسزدهترین فروبستنِ چشمها
بر زمینم بزند؛
پلنگی پتویی که
نگهبان تنهاییهای من است.
سهیلا میهمی
ترجمه: علی جانوند
پاسخی بگذارید